Định vị và tái định vị thương hiệu Việt Nam

Đăng ngày : 23/04/2015 | 2466 lượt xem

Vụ nhặt được 5 triệu yen: Tại sao không trả lại cho người Nhật?

Một người bán ve chai cũng có thể tạo nên hình ảnh tốt cho Việt Nam trên thế giới.


Ban ve chai xe day.jpg

Đó là câu chuyện đang gây sự chú ý hiện nay: một người Việt nam hàng ngày mua bán ve chai  kiếm sống vất vả hàng ngày, bắt được 5 triệu Yên Nhật (tương đương 1 tỉ đồng Việt và bằng khoảng 26 năm tiền lương tối thiểu của người đi làm tại VN), đã từ chối nhận số tiền được chia hợp pháp vì không có ai tới nhận, và  đề nghị trả lại cho nước Nhật?.

Tôi để dấu hỏi ở câu trên, vì đây có thể chỉ là một giả định mà không xảy ra vì còn tùy thuộc nhiều yếu tố tiếp trong thời gian tới đây. Theo dòng câu chuyện thì là cách đây hơn khoảng 01 năm, một chị bán ve chai tên là Hồng tạm trú tại phường 10, quận Tân Bình, TP Hồ Chí Minh đã phát hiện trong thùng loa cũ chị mua về với giá 100 ngàn, mở ra và thấy số tiền hơn 5 triệu Yên nhật trị giá khoảng 1 tỉ đồng Việt nam, sau đó chị đã mang nộp cơ quan công an. Theo các phân tích về luật hiện hành, nếu sau một năm, tức là tới ngày 28.04.2015 mà không ai nhận thì coi như là khoản tiền vô chủ và chị bán ve chai sẽ được chia khoảng 50 % số tài sản trên.

Luật ta nếu có như vậy thì việc chia số tiền, khoản tiền mà ta coi là vô chủ, cứ thế mà làm. Nhưng số tài sản có yếu tố từ nước ngoài như vậy (tiền Nhật là do Ngân hàng Nhật phát hành), lại không phải là tài sản nhỏ, so với thu nhập của người Việt Nam. Khi người trong nước ta không có ai tới nhận, đâu đã hẳn là khoản vô chủ (đâu như thiên thạch rơi xuống?). Chúng ta (Việt nam) cứ tự nhiên "bỏ túi" và chia nhau thì cũng không có gì để nói nữa.

Nhưng đây chắc chắn là một cơ hội để xây dựng hình ảnh của Việt Nam đối với Nhật Bản và trên trường quốc tế. Qua hành động trả tiền lại cho người mất, quốc gia bị mất, ta có thể xây dựng, truyền bá về hình ảnh về người Việt với những tính cách cần cù, lương thiện là truyền thống của dân tộc ta. Khi bạn bè năm châu bốn bể yêu quí, nể trọng chúng ta, họ sẽ mong muốn tới Việt nam, làm ăn với người Việt Nam, với các công ty Việt Nam.

Định vị Việt Nam  thông qua hình ảnh con người Việt

Định vị hay tái định vị thương hiệu là thuật ngữ dùng phổ biến trong xây dựng thương hiệu, khi người ta cần khắc họa những giá trị quan trọng của thương hiệu vào trong nhận thức của khách hàng để họ nhận biết, ghi nhớ và chọn ta khi họ cần, và tái định vị tức là đưa lại những giá trị mới, giá trị khác ban đầu,... trong nhận thức của khách hàng. Người ta cũng có thể dùng khái niệm này cho một quốc gia, khi ông Philip Kotler, cha đẻ của Marketing hiện đại, gần đây sang Việt Nam và nói vui là "Việt Nam có thể là nhà bếp của thế giới", tương tự như "Trung quốc là công xưởng của thế giới". Đó chính là chiến lược quốc gia và nếu ta chọn giá trị nào đó, thì sau đó sẽ cần tới định vị thương hiệu quốc gia để mọi người biết. Tất nhiên giá trị nào chọn thì sẽ phải là giá trị thật, quốc gia hay doanh nghiệp định vị cũng vây, phải gắn với bản chất bên trong và năng lực thực hiện.

 

(Ảnh:  Bản chất lương thiện của người Việt- "Nhặt được của rơi,  trả lại  người mất")

Rõ ràng là người ta chỉ làm ăn hợp tác với những ai mà họ quí mến, tin tưởng. Những quốc gia mà có nhiều con người được biết tới với nhân cách cao cả, sự thông minh, cần cù hay là có văn hóa ứng xử giữa con người với nhau mà tử tế, người dân của quốc gia đó đi tới đâu cũng được tôn trọng và người ta ở đâu cũng muốn tới để du lịch, để kết bạn và làm ăn. Ngược lại, những quốc gia có nhiều người hung bạo, trộm cướp hay lừa đảo là người ta rất cảnh giác khi đặt chân tới và dè dặt khi giao tiếp. Chẳng hạn như chúng ta biết những người dân Miến điện- xứ có quốc đạo Phật người dân khá thân thiện và nhân hậu hay ta biết tới Nigeria, một nước ở châu Phi với rất nhiều các email gửi tới dạng Fishing- lừa đảo trên mạng (kịch bản phổ biến là luôn có một vị với những khoản tiền lớn bị bỏ quên trong ngân hàng, nay cần người nhận và bạn sẽ được chia trong số đó nếu giúp họ nhận...).

Người Nhật đã rất thành công trong khắc họa Oshin trong những năm trước, một nhân vật chịu thương chịu khó làm người giúp việc và vươn lên, rồi là Chiaki- cô tiếp viên hàng không mẫu mực vượt khó, qua đó ca ngợi hình ảnh dịch vụ hàng không Nhật Bản. Và vừa rồi là chú bé 9 tuổi trong thảm họa sóng thần, đã từ chối phần ăn được cho để dành cho người khác vì chú nghĩ có người có thể đói hơn, gần đây nữa là một kỹ sư xây dựng ở Thổ Nhĩ Kỳ, chỉ vì vài sợi dây cáp cầu bị đứt, không gây hại cho ai hay thiệt hại không đáng gì mà đã tự chọn cái chết vì sự day dứt trách nhiệm. Cái chết là hơi cực đoan, theo suy nghĩ của chúng ta, thì sẽ "chẳng việc gì mà phải chết", nhưng đó chính là tinh thần võ sĩ đạo của Nhật: tinh thần tự tôn

(Ảnh: Người Nhật xếp hàng nhận cứu trợ trong thảm họa sóng thần)

Đất nước Hàn quốc thì có  một cô Đê Chang Kưm, với vẻ đẹp về tài năng và trí tuệ của nữ danh y, thông qua phim đã giới thiệu và quảng bá được nhiều nét đẹp văn hóa Hàn Quốc...

Lý do tôi đã nêu trong bài viết gần đây về việc xem xét số tiền 5 triệu Yên mà người bán ve chai nhặt được, hãy trả lại cho người Nhật hay là nước Nhật vì đây là một cơ hội. Chúng ta hãy trả lại tiền cho người Nhật để cải thiện hay thay đổi cách nhìn của người Nhật với chúng ta và có thể là cách nhìn của người dân các nước khác nữa khi họ biết câu chuyện này "Người bán ve chai với thu nhập khoảng 100 ngàn đồng/ ngày đã trả lại số tiền 1 tỉ đồng cho dù không biết là ai mất- đơn giản vì nó không phải là của mình làm ra. Nhân cách và đạo đức người Việt là như thế đó, cho dù kinh tế thị trường và sự phân hóa giàu nghèo vẫn diễn ra ở đất nước này. Và đây chỉ là một trong số những điều cần làm, sẽ còn nhiều cơ hội khác, nếu chúng ta cho đó là một việc cần làm, để tái định vị hình ảnh người Việt và thương hiệu Việt.

Một người bán ve chai trả lại số tiền lớn khi biết nó là của quốc gia khác, sẽ là một hình ảnh đắt giá để định vị về con người Việt Nam trên thế giới.

Sâu xa hơn, nhân đây là chúng ta cần xem lại mình, để tìm về với bản chất của dân tộc mình. Truyền thống "lá lành đùm lá rách","thương người như thể thương thân","nhặt được của rơi, trả lại người mất”, “bác sĩ thì "như mẹ hiền", "bác nông dân thật thà chất phác" cần phải "bảo tồn" và phát huy, nếu không thì e là chúng chỉ còn trong sách giáo khoa để giáo điều con trẻ?

Hình ảnh người Việt Nam hiện tại

Xin kể ra đây một số điểm mà người nước ngoài biết tới Việt Nam, còn trong nước thì chúng ta biết về mình quá rõ: Ăn thừa lãng phí ở nhà hàng khi đi ra nước ngoài (Thái Lan, Nhật, Malaysia,..), ở những nơi ăn buffet miễn phí hay được lấy thoải mái, người ta phải ưu ái chăm sóc người Việt ta là làm thêm biển cảnh báo bằng tiếng Việt “chỉ được ăn tại chỗ không được mang về”  hoặc “ Quí khách lấy thức ăn đủ dùng, lấy thừa và sẽ bị tính tiền thức ăn thừa gấp 5 lần thức ăn”. Chiêu đãi viên hàng không thông đồng mang hàng ăn cắp tại các siêu thị Nhật tới mức họ phải đặt cảnh báo tại siêu thị và bắt giam. Tục chém giết động vật: quĩ bảo vệ động vật Cảnh báo nên bỏ tục chém lợn, nhưng chúng ta vẫn còn nhiều ‎ý kiến và cho  đó là văn hóa dân tộc. Văn hóa "cướp": cướp phết, lộc, tranh cướp ấn tại đền Trần (nhờ thần thánh giúp để làm quan hay hưởng lộc được bền vững???).

(Ảnh: Tranh cướp ấn tại Đền Trần)

Vì sao cần "tái định vị"  hình ảnh người Việt Nam

Trong giai đoạn hội nhập, cho chúng ta và cho cả bạn bè thế giới biết chúng ta là ai trong lúc này? Có đáng để chơi, kết bạn hay làm ăn với họ hay không? Hãy hình dung một dân tộc luôn gắn với những câu chuyện hàng giả, thực phẩm có độc, đi ăn hàng thì tham lam vơ vét, hay thích cảnh đâm chém cho dù là động vật, thì sản phẩm của quốc gia đó liệu có tin cậy hay gây được thiện cảm?. Chiến lược quốc gia của chúng ta lúc này đang đổi hướng chú trọng vào nông nghiệp và dịch vụ, du lịch, tất cả các vấn đề trên đều liên quan tới con người thực thi, gắn liền với nhận thức và hành vi của con người.Khi mua sản phẩm là người ta mua niềm tin, không chỉ là chất lượng, đặc biệt là khi họ không sờ thấy, không tới được nơi sản xuất để biết chúng ta làm như thế nào. Một đất nước, ngoài những danh lam thắng cảnh, món ngon,.. có những con người cần cù, lương thiện sẽ là điểm đến để chơi, để làm ăn.

Việc định vị thương hiệu và xây dựng hình ảnh Việt Nam trên trường quốc tế là việc làm cấp thiết vì ảnh hưởng tới toàn dân, toàn ngành khi hội nhập kinh doanh và giao lưu. Đây cũng là công việc mà các cấp các ngành cũng như mọi người dân Việt nam đều cần phải hành động và thực hiện. Chúng ta cũng cần phải có một chiến lược xây dựng tiếp thị hình ảnh quốc gia. Không chỉ là các hoạt động đơn lẻ của cá nhân hay từng doanh nghiệp. Các doanh nghiệp và cá nhân ngay lúc này cùng chung giúp chị bán ve chai qua việc cụ thể này và tiến tới chung tay xây dựng một chiến lược tầm quốc gia.

Khi  hình ảnh về người Việt đẹp và thân thiện, thì những sản phẩm "Made in Viet Nam" sẽ có giá trên thị trường quốc tế.

 

Thạc sĩ Trịnh Đình Long,

Tư vấn Chiến lược & Thương hiệu AMICA

--


Các tin khác

Định vị thương hiệu sai, Bphone bỏ lỡ cơ hội nào?

Nếu Bkav xây dựng định vị thương hiệu cho Bphone trên nền tảng của một chiến lược cạnh tranh đúng và kịp thời điều chỉnh hoạt động Marketing dựa trên thông tin thị trường, họ đã có thể xoay chuyển tình thế.

Đọc thêm >>

 

KHÁCH HÀNG, ĐỐI TÁC